Kitap okuyan insan ile okumayan ne bakımdan farklıdır? Aynı şehirde doğdular. Aynı okula gittiler. Hatta aynı işe başladılar. Ama yıllar geçtikçe aralarındaki fark giderek açıldı. Biri daha hızlı karar veriyor, daha güçlü iletişim kuruyor, zorluklara karşı daha dirençli duruyor. Öbürü ise aynı yerde sayıyor.

Bu fark zekadan değil, bağlantıdan değil, şanstan hiç kaynaklanmıyor çoğu zaman. Kitap okumaktan kaynaklanıyor. Kulağa klişe geliyor, biliyorum. Ama biraz daha derine indiğinde, kitap okuyan insan ile okumayan insan arasındaki farkın ne kadar köklü olduğunu görüyorsun. Ve bu fark sadece “bilgi” meselesi de değil. Çok daha derin bir yerde başlıyor.

Kitap Okumanın Beyne Etkisi: Bilim Ne Diyor?

Burası önemli. Çünkü “kitap okumak faydalıdır” lafını herkes söylüyor ama neden faydalı olduğunu pek az kişi açıklıyor.

Stanford Üniversitesi’nde yanlış hatırlamıyorsam 2012 yıllarında yapılan bir araştırmaya denk gelmiştim. Linkini kaynakçaya ekleyecektim ama bulamadım. Bu araştırmaya göre edebi metin okumak beynin birden fazla bölgesini aynı anda aktive ediyor. Dil işleme merkezleri, motor korteks ve duygu düzenleme alanları eş zamanlı çalışıyor. Yani kitap okurken beyin, pasif bir alıcı değil aktif bir işlemci gibi davranıyor.

Kitap okuyan insanın beyninde neler oluyor?

• Empati kapasitesi artıyor. Kurgu okumak, başka bir karakterin zihnine girmeyi gerektiriyor. Bu, gerçek hayatta da başkasının bakış açısını anlamayı kolaylaştırıyor.

• Kelime dağarcığı genişliyor. Bu sadece “güzel konuşmak” için değildir. Araştırmalar zengin kelime dağarcığının problem çözme becerisiyle doğrudan bağlantılı olduğunu gösteriyor.

• Konsantrasyon süresi uzuyor. Ekran bağımlılığının dikkat süresini kısalttığı bir çağda, kitap okumak tam tersi yönde bir egzersiz işlevi görüyor.

• Eleştirel düşünme güçlenir. Bir metni takip etmek, argümanları değerlendirmek ve bağlantılar kurmak, zihnin analitik kasını geliştiriyor.

Okumayan İnsanda Ne Eksik Kalıyor?

Bunu “okumayan insanlar kötüdür” şeklinde anlamak yanlış. Dil becerileri daha sınırlı kalıyor. Soyut kavramları ifade etmekte zorlanıyorlar. Empati geliştirme fırsatları azalıyor. Ve belki en önemlisi: başkalarının deneyimlerinden öğrenme kapasiteleri kısıtlı kalıyor.

Kitap, başka bir insanın onlarca yıllık birikimini birkaç saatte zihnine aktarmanı sağlıyor. Onu okumamak, o birikimi reddetmek anlamına geliyor.

Günlük Hayatta Kitap Okuyan ve Okumayan İnsan: Pratik Farklılıklar

Teoriden çıkalım. Günlük hayatta bu fark kendini nasıl gösteriyor?

Bir toplantıda konuşurken, kelime hazinesi geniş olan insan fikirlerini daha net aktarıyor. Anlaşmazlıklarda daha sakin kalıyor çünkü farklı bakış açılarına alışkın. Stres altında daha hızlı toparlanıyor çünkü zor durumlarla yüzleşen karakterleri okudu, onların çıkış yollarını zihninde işledi.

Bu fark kariyer hayatına da yansıyor. Microsoft’un kurucusu Bill Gates yılda 50 kitap okuduğunu açıkça söylüyor. Warren Buffett günlük vaktinin yüzde seksenini okuyarak geçirdiğini belirtiyor. Yani tesadüf değil bu.

Kitap okuyan insanın günlük hayattaki avantajları:

• Karar alma süreçleri daha hızlı ve isabetli

• Stres yönetimi daha güçlü (University of Sussex araştırmasına göre 6 dakika okumak stres düzeyini yüzde 68 azaltıyor)

• İletişim becerileri daha gelişmiş

• Yeni fikirlere açıklık daha yüksek

• Uzun vadeli düşünme kapasitesi daha güçlü

Kitap Okumak Alışkanlık Meselesidir, Yetenek Değil

Burada sık sorulan bir soruya geliyoruz: “Kitap okumayı sevmiyorum, bu değişebilir mi?”

Cevap: Evet. Ama doğru kitaptan başlamak şart.

Kimse her kitabı sevmek zorunda değil. Biyografi okumayı sevenler var, roman sevenler var, kişisel gelişim kitaplarına yönelenler var. Önemli olan tür değil, düzenlilik. Günde 20 dakika okumak bile yılda ortalama 12-15 kitaba denk geliyor. Bu küçücük bir alışkanlık, zamanla dev bir bilgi birikimine dönüşüyor.

Dijital okuma da geçerli bu arada. E-kitap ya da sesli kitap, geleneksel kitapla benzer bilişsel faydaları sunuyor. Önemli olan içeriğe odaklanmak. Yeri gelmişken konuyla ilgili Alışkanlık Değiştirmek İçin Bilimsel Olarak Kanıtlanmış Yöntemler yazıma da göz at.

Kitap Okuma Alışkanlığı Nasıl Kazanılır?

Bu soruyu çok sık duyuyorum. Ve cevabı düşündüğünden basit.

Önce küçük başla. “Günde 1 sayfa” bile bir başlangıç. Bunu küçümseme. Beyin alışkanlıkları tekrarla öğrenir. 1 sayfa 5 olur, 5 sayfa 20 olur.

Kitabı görünür bir yere koy. Yatağının başucuna, masanın üzerine, çantana. Göz önünde olan şey hatırlatıcı işlev görür.

Telefon yerine kitap aç. Sabah kalktığında ya da gece yatmadan önce telefona uzanan eli duraksatıp kitaba yönlendir. Hayatında nelerin değişeceğini rahatlıkla göreceksin.

Sevdiğin türden başla. Zorla okumak okuma sevgisini öldürür. İlgi çeken bir konu, doğal bir motivasyon kaynağı olur.

Fark Görünmez Ama Hissedilir

Kitap okuyan insan ile okumayan insan arasındaki fark, dışarıdan bakınca her zaman net görünmez. Ama içeride, zihinlerde ayrışma derindir.

Biri sürekli büyüyen bir dünya kurarken, öbürü aynı döngüde kalır. Biri başkalarının deneyimlerinden öğrenirken, öbürü her şeyi sıfırdan yaşamak zorunda kalır.

Kitap okumak mucize değil. Ama en ucuz, en erişilebilir ve en güçlü kişisel gelişim aracı. Ve bu araç, herkese açık. Ne okuyacağım diye düşünüyorsan haftalık güncellediğim listeme buradan ulaşabilir ve hatta sipariş verebilirsin.

İçeriğimi kaynak gösterip paylaşabilirsin. Güncel paylaşımlarım için Instagram veya TikTok sayfamı takip et.

Kaynaklar

• University of Sussex – Okuma ve Stres Araştırması: www.telegraph.co.uk/news/health/news/5070874/Reading-can-help-reduce-stress.html

• Pew Research Center – Amerikan Okuma Alışkanlıkları: www.pewresearch.org/internet/2016/09/01/book-reading-2016/

The post Kitap Okuyan İnsan ile Okumayan İnsan Arasındaki Fark Nedir? appeared first on Yazar Ömer Fidan I Bir Fani Blogger Dünyası - Gündem Bizim.

Kitap okuma alışkanlığı ne yazık ki ülkemiz açısından düşünüldüğünde pek iyi seviyelerde olduğu söylenemez. Bunun nedeni aslında birçok faktöre bağlanabilir. Aile ortamında bu tarz alışkanlığın olmaması ve hatta eğitim sistemine kadar geniş bir yelpaze etken olarak düşünülebilir. Peki gerçekte neden kitap okumalıyız? bu soruyu hiç düşündünüz mü? Elbette bu zor günlerde eve kapandığımız için eminim çoğu insanın ilk aklına gelen kitap okumak, film izlemek veya oyun oynamak olacaktır. Sanırım kitap harici aktivitelerin önce gelmesi daha muhtemel ancak biz onu da ilave edelim.

Aslında kitap okumanın faydaları bilinse bu soruyu bile sorma gereği duymayacağız. Bu amaçla sizlere genel olarak kitap okumanın bize kazandırdıkları hakkında bir içerik sunmak istedim. Dilerseniz başlıklar halinde bize kazandırdıklarına göz atalım.

Neden Kitap Okumalıyız? Çünkü Zihnimiz Dinç Kalmalı!

Linkini (Kaynak No: 1) kaynaklar bölümünde de verdiğim araştırma sonuçlarına göre kitap okumak zihnimizin uyarılmasını sağlıyor. Bu durum neticesinde aslında en çok karşılaştığımız Alzheimer ve Demans hastalığının ilerlemesi önleniyor. Elbette gençlerin pek aklına gelmeyen bu hastalıkların aslında yaşa bağlı olmadığını bilmemiz önemlidir.

Mantıklı olarak olarak düşünürsek nasıl ki fit ve sağlıklı bir görünüm için kaslarımızı çalıştırıyorsak aynen bunun gibi beynimizi de çalıştırmalıyız. Elbette kuru kuruya değil yanında dengeli beslenmeli ve en önemlisi süreklilik sağlamalıyız. Bu nedenle kitap okumak aslında beynimiz için bir fitness aktivitesi gibi düşünülebilir.

Kitap Okumak Stresi Azaltır

Günümüz dünyasında büyük küçük herkesin dert yandığı stresli yaşam modelidir. Büyük şehirlerde yaşayanların elbette günlük yaşantısının çoğu anı stresle geçtiği için artık onlar için zorunlu bir yaşam tarzı olmuştur. Ancak bu durumu yok etmenin en iyi yöntemi kitap okuma alışkanlığı kazanmaktır. Özellikle toplu ulaşımda harcanan o kadar zamanın değerlendirilmesi oldukça iyi bir kazanım olabilir. Okuma ile birlikte odak noktanız konuya gideceği için günün stresinden biraz uzaklaşmış ve kendi dünyanıza çekilmiş olacaksınız. Hatta yolunuz uzun ise evinize işin stresinden arınmış şekilde ulaşmanızda mümkün.

İster İstemez Öğrenceksiniz

Neden kitap okumalıyız? sorusuna birçok kişi “yeni bilgiler öğrenmek için…” diye cevap verebilir. Elbette amacınız bu olabilir ancak bilgi almak amacı çoğu zaman akıllara gelmez. Mesela bir aşk romanı okursunuz ancak hikayenin geçtiği dönem hakkında istemeden de bilgi almış olursunuz. Bu bilgiler günlük hayatınızda olmasa bile kültürel anlamda oldukça işinize yarayabilir.

Bu konu ile ilgili aklıma bir film geldi ama filmin adını hatırlayamadım. Konusuna değinirsem belki sizin aklınıza gelebilir. Zengin bir iş adamı vakit bulamadığından tüm bilgileri kitaplardan öğrenmeye çalışıyor. Öyle ki kamp yapmayı çok istiyor mesela ancak vakit olmadığı için kamp yapanların günlüklerini okuyor. Bunun gibi birçok kitabı yalamış yutmuş. Günün birinde ise Alaska civarında uçağı düşüyor ve edindiği bilgiler sayesinde bir hafta kadar doğada yaşamayı ve hatta peşindeki ayı ile savaşmayı bile başarıyor. Sonuçta tabi ki kurtuluyor. İsmini hatırlayamadım ama biraz araştırma ile bulursunuz sanırım. Bu filmi izlemenizi tavsiye ederim.

Kitap Okuyarak Kelime Haznenizi Geliştirebilirsiniz

Hani bazen karşınıza bazı tipler çıkar ve öyle bir cümle kurar bazılarına karışık gelir. Elbette bu tipler genelde dikkat çekmek veya entel takıldığını belli etmek için konuşan tipler olsa da saygımız sonsuz tabi. Ancak kitap okuma alışkanlığına sahip biri bu tarz kişilere pek aldırış etmez. Çünkü onların kelime hazneleri geniştir ve söylenmek istenenin oldukça basit olduğunu bilirler.

Kısaca kitap okumak size yeni dünyaları göstermenin yanında yeni kelimeler öğrenmenize de katkı sağlar. Elbette bu durum hem aile yaşantınıza hem sosyal yaşantınıza katkı sağlayacaktır.

Hafızanızı Güçlendirmek İçin Kitap Okuyun

Elbette dengeli beslenme önemli olduğu gibi alınan besinin de doğru yere harcanması önemlidir. Bu nedenle hafızanızı güçlendirmek istiyorsanız doğru beslenmenin yanında kitap okumanız şarttır.

Yapılan araştırmalara (Kaynak No: 2) göre bir kitabı okuduğunuz zaman beynimizde, okuduğumuz ile ilgili yeni beyin yolları oluşturulur. Yani karakterler, arka planlar, yaşanan olaylar hepsi topluca kafamızda belirli uyarımların oluşmasını sağlar. Bu oluşumlar ile temel olarak hafızanın güçlenmesini sağlamaktadır.

Yeri gelmişken daha önce yazmış olduğum Kolay Öğrenme Teknikleri başlıklı yazım konu ile alakalı olarak ilginizi çekebilir.

Hızlı Çözümler Pratik Çalışan Beyinde Olur

Elbette bunu herkes bilir. Ancak “Pratik çalışan beyin nasıl olur?” konusunda biraz muallakta kalabiliriz. Hazır cevaplar genelde zekilerden olmasa da burada söz ettiğim konu mantıklı cevap veren beyinlerdir. Karşılaştığınız bir sorun ile oturup avunmak yerine kısa sürede çözüm üretenlerdenseniz kitaplarla aranız iyi diyebiliriz. Daha önce belirttiğim gibi kitap okumak beynimizin sporudur. Yani ne kadar çok çalışma o kadar iyi bir beyin yapısı anlamına gelir.

Pratiklik ile beraber gözlemlerinizdeki analizlerde artar. Kitap okuyan birinin görüp anladığı manzara ile okumayan birinin görüp anladığı manzara sonuçları oldukça farklıdır. Hatta bu iki sonucun alakası bile olmayabilir. Bunun nedeni ise kitap okumaktır.

Yazmayı Geliştirmenin Yolu Önce Okumaktan Geçer

Yazı yazmak herkesin sevdiği bir aktivite değildir. Kimisi keyfine yazarken kimi sadece zorunda olduğu için yazar. Ancak benim gözlemlediğim kitap okuma alışkanlığı olanların yazma konusunda da iyi olduğudur. Mesela bu mantıkla “Her iyi yazar aslında iyi birer okuyucudur.” diyebilirim. Sanırım buna kimse itiraz etmez. Bu nedenle yazma konusunda okumanın önemi oldukça fazladır. Tabi ki arada istisnalar olabilir ki o durumda yaşantı şartları diye düşünebiliriz.

Neden Kitap Okumalıyız? Çünkü Huzur Ararız!

Kitap okuma alışkanlığı insana gerçek manada huzur verir. Elbette bunu kafamızdan rahatça söyleyebiliriz. Ancak araştırma sonuçları (Kaynak No: 3) da bizi destekler sonuçlar vermektedir. Mesela bir kitap okuma ile insanın kan basıncı ayarlanabiliyor. Bu durum ise o kişinin huzurlu olmasını sağlar. Bunun için elbette doğru kitabı okumak şarttır. Bu nedenle her konudan kitabı herkes okuyamaz. Örneğin kendin yap tarzında okunan kitapların duygusal rahatsızlıkları ve hafif zihinsel bozukları gidermeleri konusunda destek sağladığı bilinmektedir. Bunun sonucunda ise kişi huzurlu olmaktadır. Kısaca doğru konu ve kitap ile aranan huzura ulaşmak mümkündür.

Sonuç Olarak Neden Kitap Okumalıyız?

Kitap okumak aslında başkasının dünyasına konu olmak gibidir. Elbette bu durum genel olarak roman tarzı kitaplar için diyebilirsiniz. Aslında bana göre tüm kitaplar içindir. Neden derseniz bir konuda yazılmış olan kitap illa yazan kişiden izler sunar. Bu durum ise bize kitabı yazan kişinin dünyasına en azından uzaktan bakma imkanı sağlar. Sonuç olarak yine benim dediğim gibi başkasının dünyasına göz atmış oluyoruruz.

Diğer taraftan dünya toplumuna baktığımız zaman girişimcilerden tutun da konusunun enleri olan kişilerin tavsiyeleri arasında mutlaka “kitap okuyun” önerisi bulunuyor. Çünkü onlar bunun işe yaradığını biliyorlar ve hatta canlı sonuçlarını yaşıyorlar. Elbette bize düşen bu noktada sadece okumaktır.

Kitap fiyatlarında muzdarip olabilirsiniz. Bu durumda ise önerim kütüphaneler olacaktır. Elbette bundan önce kitap takası yapan uygulamalara göz atmanız iyi olabilir. Google veya Apple mağazasında ücretli veya ücretsiz şekilde kitaplarınızı takas yapabileceğiniz pazarlar bulabilirsiniz. Hatta en basit örnekle Letgo uygulamasında bir ilan açarak çevrenizdeki kişiler ile kitap takası bile yapabilirsiniz. Sonuç olarak okuma isteğiniz varsa inanın bir şekilde kitap buluyorsunuz.

Son olarak kitap konusunda kullandığım uygulamalardan bazılarını:

• 1000kitap.com/GundemBizim
• KitapDostum.com/GundemBizim
• GoodReads.com/GundemBizim

şeklinde sıralayabilirim. Hatta hesabınız varsa arkadaş olarak ekleyebilirsiniz.

Bu yazımda Neden Kitap Okumalıyız? sorusunun cevabını verdim. Yazımı beğendiyseniz sosyal medya hesaplarınız üzerinden sevdiklerinize gönderebilir veya paylaşım yapabilirsiniz. Güncel içeriklerimden haberdar olmak isterseniz de Instagram, Facebook veya Twitter hesaplarımdan beni takip edebilirsiniz.

Kaynakça:

Kaynak 1: Reading, Chess May Help Fight Alzheimer’s
Kaynak 2: How Reading Improves Memory
Kaynak 3: Reading Your Way To Mental Health

The post Neden Kitap Okumalıyız? appeared first on Yazar Ömer Fidan I Bir Fani Blogger Dünyası - Gündem Bizim.